مسکن مهر؛ خشتی که تا ثریا کج رفت


۱۳۹۶/۰۹/۱۲ Facebook Twitter LinkedIn Google+ اخبار صنعت ساختمان


374999_891

به گزارش ساخت یاب به نقل از ایرنا، پروژه مسکن مهر در دولت نهم با هدف اجرای اصل ۳۱ قانون اساسی برای پرکردن خلاء پنج میلیونی بین تعداد خانوارها و واحدهای مسکونی موجود در کشور کلید خورد. قرار بر این بود که در طرح مسکن مهر که لقب «آبروی دولت» را به این پروژه دادند و جزو طرح های مهر ماندگار قرار گرفت، ۲ میلیون و ۲۵۰ هزار واحد تا پایان دولت دهم یعنی مرداد ماه سال ۱۳۹۲ ساخته شود. اما دولت دهم توانست تا پایان عمر خود حدود ۴۰ درصد از تعهدات خود را به اجرا برساند و این میراث گران بر دوش دولت یازدهم افتاد. 
کلنگ مسکن مهر در سال های پرپولی دولت به زمین خورد در شرایطی که قیمت نفت به اوج رسیده بود و دولت نسبت به اجرای طرح های این چنینی وسواس زیادی خرج نمی کرد. اما از آنجایی که این کار بدون مطالعات کارشناسی شده عمیق شروع به کار شد در نیمه راه دولت وقت ناچار به تامین منابع مالی از طریق بانک مرکزی به واسطه خلق پول شد که همین پمپاژ نقدینگی پایه پولی را افزایش داد و باعث افزایش نرخ تورم تا مرز ۴۰ درصد در سال های ۹۱ و ۹۲ در کشور شد. 
در حالی که شعار دولت نهم و دهم عرضه مسکن ارزان به قشر کم درآمد کشور بود اما همین مسکن ارزان باعث کاهش قدرت خرید بی سابقه اقشار مختلف جامعه از ضعیف گرفته تا متوسط شد و به ایجاد رکود تورمی در اقتصاد دامن زد. 
بسیاری پروژه مسکن مهر را فرصت طلایی برای حل مشکل تامین مسکن در کشور پس از انفجار جمعیتی دهه ۶۰ به بعد می دانند فرصتی که به دلیل اجرای نادرست این طرح از دست رفت. حال اینکه دولت یازدهم هر چند موافق این حجم از مداخله در بازار مسکن نبود اما پایبند تعهدات دولت قبل ماند و این پروژه را ادامه داد. 

**سهم دولت یازدهم در مسکن مهر 
همانطور که گفته شد پروژه مسکن مهر در دولت نهم و دهم با نفت بیش از ۱۰۰ دلار شروع شد اما هنوز کار به نیمه نرسید که اقتصاد کشور مبتلا به رکود شد و ادامه این پروژه با نفت ۴۰ دلار و کمتر در دولت یازدهم دنبال شد و به دولت دوازدهم هم رسید. 
در حال حاضر پروژه مسکن مهر در سراسر کشور پیشرفت فیزیکی ۹۸ درصدی دارد و مهم ترین پروژه ای که هنوز تا جشن اختتام فاصله دارد، مسکن مهر پردیس در تهران است که کلنگ آن دیرتر از سایر پروژه های مسکن مهر به اراضی بایر حومه شهر خورد. 
طبق آخرین آماری که وزارت راه و شهرسازی در اختیار ایرنا قرار داد؛ تا پایان مرداد ماه سال جاری، یک میلیون و ۸۳۹ هزار و ۶۹۵ واحد مسکن مهر تکمیل و افتتاح شده که سهم دولت یازدهم از این رقم ۸۲۹ هزار و ۴۹۴ واحد بوده که عملکرد دولت یازدهم نسبت به دولت دهم در این بخش ۴۵ درصد بوده است. همچنین تا تاریخ ذکر شده یک میلیون و ۵۶۸ هزار و ۴۵۲ واحد تحویل داده شده که از این رقم ۸۷۸ هزار و ۵۳۳ واحد در دولت یازدهم به متقاضیان تحویل شده است و دولت یازدهم سهم ۵۶ درصدی در تحویل واحدهای مسکن مهر به مردم داشته اشت. 
همچنین یک میلیون و ۳۳۳ هزار و ۲۳۷ واحد مسکن مهر فروش اقساطی شده که عملکرد دولت یازدهم نسبت به دولت نهم و دهم در این بخش ۶۴ درصد بوده است. سهم قابل توجه مشارکت دولت یازدهم در ساخت و تحویل مسکن مهر در حالی است که دولتمردان کابینه روحانی همواره زیر تیغ اتهام مخالفت با تامین مسکن کم درآمدها از طریق اجرای پروژه مسکن مهر بودند. 

**سایه روشن های خانه های یارانه ای 
عیب بزرگ پروژه مسکن مهر جانمایی واحدهای مسکونی خارج از حیطه خدمات زیر بنایی بود عیبی که باعث گران تمام شدن این پروژه شد. به طوری که طبق گفته «عباس آخوندی»وزیر راه و شهرسازی تا کنون برای اجرای این پروژه ۱۰۰ هزار میلیارد هزینه شده است. نکته مهم این است که در حالی که معادل دو برابر بودجه عمرانی کشور برای این پروژه هزینه شده است اما بیش از ۱۰۰ هزار واحد از مساکن مهر متقاضی ندارد و بسیاری از واحدها هم با وجود افتتاح و تحویل خالی از سکنه هستند چرا که هنوز زیر ساخت های شهری به این مناطق نرسیده است. 
مهم تر اینکه طبق گفته وزیر راه و شهرسازی مسکن مهر نتواست مشکل بد مسکنی در کشور را حل کند و ۱۹ میلیون بد مسکن در کشور آمار قابل توجهی جذب این پروژه نشد. آخوندی معتقد است دولت بیشترین مداخله در بازار مسکن را در سال‌های ۸۴ تا ۹۲ داشته است و در این سال‌ها میزان مداخله دولت در بازار مسکن معادل ۸ درصد کل موجودی مسکن در کشور بوده است در حالی که باید در این شرایط با وجود مداخله دولت باید قیمت‌ها به حداقل می‌رسید اما قیمت زمین در سال‌های ۸۴ تا ۹۲ تا ۷۶۰ درصد افزایش یافت یعنی ۸.۶ برابر شد . 
همچنین قیمت مسکن در شهر تهران در آن دوره تا ۵۰۰ درصد رشد پیدا کرد و ۶ برابر گران‌تر شد. بنابراین در حالی که مسکن مهر برای کمک به مردم به اجرا رسید اما باعث افزایش شش برابری قیمت مسکن در کشور شد و تورم را افزایش داد.
آورده نقدی متقاضی بین ۵ تا ۱۰ میلیون تومان، تسهیلات بانکی بین ۱۵ تا ۲۵ میلیون تومان که در مسکن مهر پردیس این رقم به ۴۰ میلیون هم رسید و هزینه اجرای هر واحد بین ۲۰ تا ۳۵ میلیون تومان در نظر گرفته شد و یکی از دلایلی هم که مسکن مهر نتوانست به طور مو ثری از افزایش قیمت مسکن جلوگیری کند، همین مساله بود چرا که مسکن مهر عمدتا به تقاضاهایی پاسخ داد که تا قبل از این در بازار حضور نداشتند و به صورت تقاضا درنیامده بودند. 
از طرفی از آنجایی که بین ۴۰الی ۶۰ درصد از قیمت تمام شده مسکن (بسته به منطقه) را ارزش زمین تشکیل می‌دهد با حذف قیمت زمین از هزینه ساخت مسکن، می‌توان قیمت مسکن را به میزان قابل توجهی کاهش داد اما در پروژه مسکن مهر با انتخاب اراضی ارزان قیمت در حومه شهرها که فاقد زیرساخت‌های شهری از جمله حمل و نقل، امنیت، اماکن فرهنگی، بهداشتی و آموزشی بودند، هر چند قیمت زمین از هزینه واحدهای ساخته‌ شده کم شد، اما هزینه ایجاد زیرساخت برای قابل سکونت شدن منطقه بیشتر از قیمت اراضی بود. 
نبود زیرساخت ها نه تنها زندگی را در این مناطق سخت می کرد بلکه می توانست عاملی برای افزایش بزه در این محدوده ها و خروج ساکنان از این واحدها باشد. البته این دخالت گسترده دولت در بازار مسکن منجر به کاهش قدرت رقابت بخش خصوصی فعال در بخش مسکن هم شد. 
اما در کنار تمام معایبی که گفته شد نمی توان از مزایای این پروژه چشم پوشی کرد. مهم ترین مزیت طرح مسکن مهر این بود که بخشی از اقشار ضعیف که با توجه درآمدهای پایین خود امیدی به خانه دار شدن نداشتند با حداقل آورده صاحب سرپناه شدند و حداقل امکانات اولیه را دریافت کردند. 
باید توجه داشته باشیم برخی از خانواده هایی که امروز زیر سقف مسکن مهر زندگی می کنند با هیچ طرح پس اندازی امکان خرید خانه را نداشتند و این تنها طرحی بود که می توانست سرپناهی برای آنها ایجاد کند. مزیت دیگر تجاری پروژه مسکن مهر فارغ از خطاهایی که با اجرا همراه بود، رشد صنایع وابسته به مسکن و افزایش اشتغال در این بخش است که این مزیت را هم نمی توان نادیده گرفت. 

**زلزله «مسکن مهر»
تا چندی پیش تمام مشکلات مسکن مهر در پیامدهای نامطلوب آن در اقتصاد و زیرساخت ها خلاصه می شد اما پس از وقوع زلزله ۷.۳ ریشتری کرمانشاه کابوس نا ایمن بودن خانه های مهر همه گیر شد به ویژه کسانی که زیر سقف این خانه ها زندگی می کنند. زلزله کرمانشاه چهره دلهره آوری به واحدهای مسکن مهر داد. ساعت های اولیه پس از زلزله به سرعت تصاویر خانه هایی بدون دیوار از مسکن مهر منتشر شد. هر چند که تمام واحدهای مسکن مهر این مناطق دچار ریزش دیوارهای حائل نشدند اما تعداد واحدهای بدون دیوار هم کم نبود. 
هنوز آمار کشته های مسکن مهر مناطق زلزله زده به طور رسمی اعلام نشده است اما همان چهره زشت و سست باقی مانده از ساختمان های مسکن مهر کافی بود که دل سایر ساکنان این واحدها در سراسر کشور را بلرزاند و این پرسش مطرح شود که آیا مسکن مهر که از تعهدات دولت بوده در برابر زلزله هایی به بزرگی بیش از ۷ ریشتر در منطقه زلزله خیز کشورمان مقاوم ساخته شده است؟
پاسخی که رییس سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور این گونه پاسخ می دهد : ساختمان هایی که الزام شده متری ۳۰۰ هزار تومان ساخته شود در این حد ایمن است که در هنگام وقوع زلزله ساکنان آن بدون آسیب دیدگی بتوانند از خانه خارج شوند. 
اما عده ای دیگر از کارشناسان بر این باور هستند که در بررسی ایمنی واحدهای مسکن مهر مناطق زلزله زده به طور هیجانی قضاوت شده است و اسکلت این واحدها پس از زلزله ۷ ریشتری سالم مانده است و علت ریزش دیوارهای حائل هم متصل نبودن تیر به ستون بوده است. نمایندگان مجلس هم در برابر ترس ساکنان مسکن مهر بی تفاوت نبوده اند و طرح تحقیق و تفحص از مسکن مهر و ارزیابی ایمنی آن را به هیات رئیسه تقدیم کرده اند. حال باید دید خانه های نه سفید و نه سیاه مهر پس از پشت سر گذاشتن تمام مشکلات برای قابل سکونت بودن، از پس زلزله هم بر می آیند؟ 

نظر

آگهی رایگان در ساخت یاب